فراسوی خبر... پنجشنبه ۱۰ اردیبهشت

منطق سیاسی طولانی‌ترین قطع اینترنت در ایران

منصور امان

خاموش سازی اینترنت از سوی رژیم حاکم، دُوُمین ماه را پُشت‌سر گذاشت. این نخُستین بار نیست که حاکمان ج.ا امکان دسترسی به شاهراه اطلاعات و ارتباطات ملی و جهانی را از مردُم ایران سلب می کنند.

بهانه حاکمان کشور اینبار برای تجاوُز به حق پایه‌ای شهروندان، جنگ خارجی است. آنها ادعا می‌کنند که اینترنت را به دلیل «مُلاحظات امنیتی» و جلوگیری از «درز اطلاعات به دُشمن» به روی مردُم بسته‌اند. این در حالی است که اگر جایی نیاز به تدبیر داشته باشد، بی‌شک خود دستگاه نظامی و امنیتی حاکم است که چونان یک بازار شُلوغ، محل رفت‌وآمد جاسوس و نُفوذی در بالاترین رده‌های حساس آن است.

«مُلاحظات امنیتی» حاکمیت رو به داخل و جامعه مُعترض دارد و ماهیت آن سرکوبگرانه است. تجربه نیز جُز این را نمی‌گوید؛ قطع اینترنت همواره بر مدار یک اُلگوی ثابت حرکت کرده و آن لحظه‌ای تاریخی است که حاکمان کشور به دلیل فشار نیروی اجتماعی سرنگونی طلب نسبت به بقای خود بر تخت قُدرت بیمناک شده‌اند. دی ۹۶، آبان ۹۸، شهریور ۴۰۱ و دی ۴۰۴ چنین لحظاتی بودند که «نظام» در مُواجه با آنها دست به قطع اینترنت به مثابه یک روش سرکوب و عقب راندن جامعه ‌زد.           

تنها چیزی که جنگ خارجی در این کُنش و واکُنش تغییر داده، افزودن یک فاکتور وحشت دیگر به نگرانیهای حاکمیت است. تاثیر این افزوده را در نسبت زمان قطع اینترنت در دوره کنونی در مُقایسه با دوره‌های پیشین می‌توان دید. به همان میزانی که دوره نابسامانی و بی‌ثباتی «نظام» ادامه داشته باشد، قطع اینترنت به مثابه راه‌حل نهایی پایش ارتباطات و اطلاعات مجازی نیز تداوُم خواهد داشت. تنها پس از آن است که حاکمیت به روشهای «مُتعارف» سرکوب مانند سانسور، جاسوسی، فیلتریزه کردن، کاهش پهنای باند، پیگرد کاربران و جُز آن رو می‌آورد.

جنگ خارجی از دو زاویه جلوگیری از دسترسی به اینترنت را برای دستگاه نظامی امنیتی ضروری ساخته است؛ نخُست با هدف بازداشتن نیروی اجتماعی مُعترضی که تنها کمتر از سه ماه پیش در امواج بُزُرگ سراسر کشور را درنور دید. تحمیل جنگ و پیامدهای مُخرب آن، این نیرو را با توان بیشتری به میدان می‌آورد و اینترنت به‌خوبی می‌تواند ابزار بسیج و جهت‌دهی این انرژی باشد.

زاویه دیگر، انحصار روایت جنگ و سد کردن راه خبرها و اطلاعاتی است که با نُسخه رسمی و مطلوب همخوانی ندارد. حاکمیت در این اُتاق مُهروموم شده‌، زیان و خسارتهای جنگ بر کشور و منافع ملی را پنهان می‌کند، بر آثار ویرانگر آن بر کار و معیشت میلیونها کارگر، کارمند و کاربر پرده می‌کشد، شکستها و ضربات بر خویش را پیروزی جلوه می‌دهد و موقعیت ناپایدار و ضعیف‌اش را قُدرت و اقتدار بازنویسی می‌کند.   

حاکمان ج.ا با نیزه چوبی به جنگ جامعه از یکطرف و تکنولوژی از طرف دیگر رفته‌اند. همانگونه که در برابر نیازها و مُطالبات موجود در جامعه نمی‌توان دیوار کشید و داوری آن را نمی‌توان با تبلیغات مُندرس شده و خیمه‌شب بازی خیابانی دستکاری کرد، غول اینترنت را نیز که از چراغ جادو بیرون آمده، نمی‌توان بدان بازگرداند.

 

 

بازگشت به صفحه نخست