|
زنان در مسیر رهایی (بهمن ۱۴۰۴) اسد طاهری
رسانه های حکومتی و تبعیض جنسیتی پنجشنبه 30 بهمن 1404 مواجهه اقتصادی: چرا زنان برای کار یکسان دستمزد؟ عصر رسانه: بیکاری دو برابری زنان نشانه یک اختلال مزمن اقتصادی. زنانه شدن فقر زیر سایه تورم و بیکاری.
زنان سوئیس: زنان خاورمیانه تنها نیستند زنان اعتصاب کننده در سوئیس با انتشار بیانیه ای، مواضع خود را درباره تحولات خاورمیانه و وضعیت زنان در این منطقه اعلام کردند. این بیانیه روز پنجشنبه ۲ بهمن منتشر شده و بر آنچه «افزایش خشونت، جنگ و سرکوب» علیه زنان در خاورمیانه خوانده شده، تمرکز دارد. در این بیانیه آمده است که گروههای مختلف قومی و مذهبی از جمله کردها، علویان، دروزیها و مسیحیان در سوریه با جا به جایی اجباری رو به رو هستند و زنان به طور ویژه تحت تأثیر این وضعیت قرار دارند. جنبش اعتصابی زنان سوئیس همچنین به توافقهای منعقد شده در ماههای مارس و آوریل گذشته میان دولت موقت سوریه و نیروهای سوریه دموکراتیک اشاره کرده و آنها را بستری مهم دانسته و از طرفهای درگیر خواسته است به مفاد این توافقها پایبند باشند. در بخش دیگری از بیانیه، به شعار «زن، زندگی، آزادی» و نقش آن در اعتراضهای زنان در ایران و شرق کردستان اشاره شده است. همچنین از شماری از چهرهها و رویدادهای مرتبط با مبارزات زنان، از جمله کشته شدن مهسا ژینا امینی و پیامدهای آن، یاد شده است.
نخست وزیر ژاپن به کارزار «افزایش توالتهای ویژه زنان» در پارلمان پیوست نخستوزیر ژاپن به همراه بیش از ۵۰ نماینده زن پارلمان این کشور کارزاری را برای افزایش تعداد سرویسهای بهداشتی زنان در پارلمان آغاز کرده است. آنها میگویند افزایش شمار نمایندگان زن باعث صفهای طولانی مقابل دستشوییها شده است. طبق دادخواستی که توسط نمایندگان زن پارلمان ارائه شده است، در مجلس نمایندگان ژاپن که همچنان نهادی عمدتا مردانه محسوب می شود فقط دو کابین سرویس بهداشتی برای ۷۳ نماینده زن وجود دارد. سانائه تاکایچی، نخستوزیر ژاپن و نخستین زن در تاریخ این کشور که به این سمت رسیده است، یکی از ۵۸ قانونگذاری است که از این درخواست حمایت کرده است. طبق اعلام حزب دموکرات قانون اساسی (اپوزیسیون)، این طرح از نمایندگان هفت حزب و همچنین نمایندگان مستقل حمایت گرفته است. یاسوکو کومویاما، نماینده زن حزب دموکرات قانون اساسی گفت: «پیش از آغاز جلسات علنی، تعداد بسیار زیادی از نمایندگان زن مجبورند در صف طولانی مقابل سرویس بهداشتی زنان بایستند.» ژاپن کشوری با فرهنگ محافظهکارانه است که سیاست و محیطهای کاری آن سالها تحت سلطه مردان مسن بوده است. این کشور همچنان رتبه پایینی در شاخص جهانی شکاف جنسیتی مجمع جهانی اقتصاد دارد و در آخرین گزارش در رتبه ۱۱۸ از میان ۱۴۸ کشور قرار گرفته است.
«۱۴ ساله بودم که مادرم برگه ازدواجم را امضا کرد» پاتریشیا لین در ایدن پریری شهر کوچکی با تپه های سرسبز و منظره رودخانه در حومه مینه سوتا در آمریکا بزرگ شده است. برای بسیاری افراد اینجا مکانی ایدهآل است اما برای او یادآور دوران کودکی است که او را از جهان پیرامونش جدا کرد. لین به خاطر می آورد: «من و برادرم از نظر فرهنگی بسیار منزوی بودیم. با اینکه در حومه یکی از شهرهای بزرگ آمریکا زندگی می کردیم اما زندگی من به شدت سختگیرانه و آزارنده بود». لین از کودکی قربانی آزار جنسی قرار گرفت و بر اثر آن دچار افسردگی عمیقی شد که باعث شد در سن ۱۲ سالگی از مرکز تلفنی حمایت در بحران درخواست کمک کند. در این هنگام بود که او تیم را ملاقات کرد، مردی که درخواست تلفنی او را پاسخ داد. فردی که چند ماه بعد همسر او شد. تیم ۲۵ سال داشت و در مدرسه علوم دینی درس میخواند. به عنوان بخشی از آموزشهای دینی برای اینکه مبلغ مذهبی شود او از طریق سازمان کوچکی به تماسهای تلفنی پاسخ میداد. کمی بعد آن دو قرار دیدار گذاشتند و پس از مدت کوتاهی لین باردار شد و زمانی که فقط ۱۴ سال داشت نامزد ازدواج با تیم شد. لین در خانواده مسیحی انجیلی بزرگ شده بود. او به یاد میآورد: « من فهمیدم که دعا هیچ نقشی در پیشگیری از بارداری ندارد. من باردار شده بودم و نمیخواستم با او ازدواج کنم». همانطور که تیم در زیرزمین خانه گریه میکرد لین خبر غیرمنظره را به والدین خود داد. واکنش مادرش آن چیزی نبود که او انتظار داشت. مادرش او را سرزنش کرد و گفت «آبروی خانواده آنها را برده است».
هند قبوات، تنها وزیر زن سوریه: «برای تزئین اینجا نیستم» هند قبوات میگوید: «در همان روز اول پرسیدم چرا زنهای بیشتری در کابینه نیستند؟» او وزیر امور اجتماعی و کار سوریه است؛ تنها زن در کابینه انتقالی که وظیفه دارد کشورش را از مسیر پرسنگلاخ جنگ به طرف صلح هدایت کند. خشونتهای فرقهای، که هزاران کشته به جاگذاشته، ماههای نخست قدرت گرفتن این دولت را خدشهدار کرده و بسیاری از اقلیتهای سوریه نیروهای دولتی را مقصر می دانند. خانم قبوات، که زمانی از رهبران مخالفان در تبعید بشار اسد بود، اذعان می کند که دولت از زمان ورود نیروهای شورشی به رهبری رئیسجمهور احمد شرع به دمشق در ۸ دسامبر ۲۰۲۴، که به دههها دیکتاتوری خشن خانواده اسد پایان داد، اشتباهاتی داشته است. اما تاکید میکند که «در دوران گذار، اشتباه پیش میآید.» او همچنین میگوید یکی از بزرگترین اشتباهات رئیسجمهور این بوده که زنان بیشتری به کابینه نیاورده است، هرچند، به گفته او، وعده داده شده که این کار انجام خواهد شد. در کابینه ای که بیشتر از یاران نزدیک رئیسجمهور و چند مبارز سابق تشکیل شده، او باید با چالشهای بزرگی دست وپنجه نرم کند.
روشن کردن سیگار با آتش عکس خامنهای شیوههای منحصر به فرد زنان ایران در مبارزات شان با حکومت از بریدن مو و سوزاندن روسری فراتر رفته است؛ اینبار با لبهای خونین به خیابان می آیند، مقابل ماموران سرکوب حرکات ژیمناستیک انجام می دهند و با آتش عکس خامنهای سیگارشان را روشن می کنند. امید سرلک، مرد جوان ساکن الیگودرز در غرب ایران، در آبان ۱۴۰۴، ویدئویی از خود در شبکه های اجتماعی منتشر کرد که او را در حال آتش زدن عکس علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی نشان می داد. تنها ساعاتی پس از انتشار این تصاویر، جسد او در حالی که به ضرب گلوله کشته شده بود، در خودروی شخصی اش پیدا شد. صمد پورشه، زندانی سیاسی پیشین، در همان ماه در اعتراض به کشته شدن «امید سرلک» اقدام مشابهی انجام داد و بار دیگر عکس علی خامنهای را سوزاند. تنها ساعاتی پس از انتشار ویدئوی او، ماموران امنیتی به خانهاش در شهر یاسوج واقع در غرب ایران حمله کردند. او در خانه نبود و دستگیر نشد؛ اما از همان زمان به صورت مخفی زندگی میکند. پیشتر نیز قاسم بهرامی، شاعر منتقد ایرانی، در شهریور ۱۴۰۰ به دلیل به آتش کشاندن عکس علی خامنهای، از سوی ماموران حکومتی شهر مشهد، محل سکونتش دستگیر و به مکان نامعلومی منتقل شد. برای مدت دو ماه کسی از سرنوشت او اطلاعی نداشت. با این وجود به نظر میرسد واکنش خشن نیروهای امنیتی ایران به این شکل از اعتراض، نهتنها خللی در عزم زنان ایران در اعتراضات شان ایجاد نکرده بلکه مبارزات شان را رادیکالتر کرده است زیرا در روزهای اخیر و همزمان با دور جدید اعتراضات سراسری در ایران که از (۷ دی ۱۴۰۴) با خشم مردم نسبت به وضعیت اقتصادی و معیشتی آغاز شد، تصاویر زنان جوانی در شبکههای اجتماعی منتشر شده که نهتنها عکس رهبر جمهوری اسلامی را میسوزانند، بلکه با آتش آن، سیگارشان را روشن می کنند.
کارشکنی قوه قضاییه در رسیدگی به پرونده قتل دلارا جهاندیده در حالی که نزدیک به یکسال از قتل «دلارا جهاندیده» به دست همسر سابقش میگذرد، قوه قضاییه به بهانههای واهی از رسیدگی به پرونده این جنایت خودداری میکند. دلارا جهاندیده زن جوان ۳۸ ساله اهل جهرم شامگاه ۷ اسفند۱۴۰۳ بهوسیله سلاح سرد توسط همسرش به شکستگی جمجمه دچار و به کما رفت. او دو روز بعد به دلیل شدت جراحات وارده به بافت جمجمه و مغز جان خود را از دست داد و دو کودک خود را تنها گذاشت. خانواده دلارا جهاندیده که پیش از کشته شدن او نیز علیه خشونت و ایجاد مزاحمتهای مداوم همسر سابقش در جریان اقدامات قضایی او بودند علیه او شکایت کرده و از همان ابتدا تقاضای «اشد مجازات» را مطرح کردند. یک منبع نزدیک به خانواده جهاندیده میگوید: « با این که وکیل داریم اما دادگاه به مراجعات مکرر مادر دلارا به عنوان ولی دم وقعی نمی گذارد. بارها وعده دادهاند که به کار شما رسیدگی میکنیم اما پرونده را معلق و بلاتکلیف نگه داشتهاند.» به گفته این فرد آگاه در سالی که گذشت با تغییر دادستان جهرم پرونده به دادستان جدید سپرده شده و او بدون احساس همدلی با اولیای دم مدام میگوید: «ما خودمان کارمان را بلدیم.» دلار جهاندیده مدتها در رابطه ای پرخشونت بود و تنها بهدلیل آنکه به لحاظ اقتصادی مستقل نبود ناچار شده بود زندگی زناشویی خود را ادامه دهد. سه ماه پیش از کشته شدن به دست همسر سابقش نهایتا او موفق شد رضایت او را برای طلاق توافقی جلب کند، اما حکم نهایی هنوز صادر نشده بود و او ناچار بود به خانه پرخشونت بازگردد. دو ماه پیش از اقدام به قتل دلار توسط همسرش او در نیمروزی که دلارا در اتاقی در حال استراحت بود به او حمله کرد و گلویش را به قصد کشتن و خفهکردن فشار داد و تنها زمانی رهایش کرد که گمان کرد مرده است. دلارا بعد از این اقدام همراه با خانوادهاش به پزشکی قانونی مراجعه کرد و کلیه شواهد و مستنداتی که نشان میداد امنیت جانی ندارد، ثبت شد اما باوجود طی تمامی مراحل قانونی و تشکیل پرونده، هیچ اقدامی جهت تامین امنیت این شهروند انجام نگرفت.
صدور گواهینامه برای زنان امتیاز نیست صدور گواهینامه موتورسیکلت برای زنان، اگرچه خبر خوب و خاصی است، اما نباید بهعنوان یک امتیاز روایت شود، چراکه در حقیقت به رسمیتشناختن چالشی قدیمی در کشور به خصوص کلان شهرهاست. البته این خبر در هیاهوی روزهای ملتهب ابتدای بهمن گم شد؛ در این مسیر، مخالفتهای پراکنده برخی نمایندگان هم نتوانست اصل ماجرا را متوقف کند و واقعیت خیابان زود تصمیمش را گرفته بود. نشانهاش هم روشن است: افزایش تقاضا برای موتورهایی که بهاصطلاح «زنانه» نامیده میشوند. حتی کمابیش خانمهایی را می بینیم که سوار بر موتور هستند درحالیکه بعید است در این زمان کوتاه موفق به دریافت گواهینامه شده باشند.
طالبان را دولت خطاب نکنید آنها تروریست هستند مرضیه حمیدی، تکواندوکار افغان هنگام دریافت جایزه بینالمللی حقوق زنان در هجدهمین اجلاس ژنو برای حقوق بشر و دموکراسی درباره وضعیت زنان و دختران در افغانستان سخن گفت. او خواستار به رسمیت شناختن آپارتاید جنسیتی در افغانستان شد و گفت «طالبان دولت نیست بلکه یک گروه تروریستی است.» خانم حمیدی در این نشست گفت: «افغانستان یک کشور مسلمان است اما در آن قومیتها، باورها و هویتهای مختلف زندگی می کنند. همه این افراد سزاوار حفاظت و کرامت هستند.» مرضیه حمیدی تاکید کرد که «بهتر است پسرها و دخترهای افغان به مکتب طالبان نروند زیرا آنجا مکتب نه بلکه کارخانه تروریسم است.» او بار دیگر از تیم ملی کریکت افغانستان به دلیل ارتباط این تیم با اعضای طالبان انتقاد کرد و گفت: «نمی توانید با تروریستها همکاری کرد، از آنها نمایندگی کنید و وانمود کنید که بی طرف هستید.» او همچنان افزود: «شما نمی توانید تروریست را عادی سازی کنید و نام آن را ورزش بگذارید.» او افزود که بهرسمیت شناختن آپارتاید جنسیتی در افغانستان عادیسازی سیاسی طالبان را کاهش خواهد داد و عدالت را برای زنان افغانستان فراهم خواهد کرد. خانم حمیدی همچنین جایزه بینالمللی حقوق زنان اجلاس ژنو را به زنان افغانستان تقدیم کرد.
(منابع استفاده شده برای این مجموعه: خبرگزاری زن، یورونیوز، بیبیسی، تابناک، خراسان، افغانستان اینترنشنال، ایران وایر)
منبع: نبرد خلق شماره ۴۹۹، آدینه یک اسفند ۱۴۰۴ - ۲۰ فوریه ۲۰۲۶
|